

MODERN TÜRK-ÖZBEK PATOLOJİ LABORATUVARI
MATERYAL GÖNDERİM TALİMATLARI
1. Histolojik Materyal İçin Gereklilikler
Fiksasyon ve Taşıma
Biyolojik materyal, %10 tamponlanmış (nötr) formalin içerisinde gönderilmelidir.
Taşıma, oda sıcaklığında gerçekleştirilmelidir.
Biyolojik materyalin bulunduğu kap (flakon):
-
hermetik olarak kapalı olmalı;
-
kırılmaz malzemeden yapılmış olmalı;
-
sızıntı belirtisi bulunmamalıdır.
Biyolojik materyal hacmi ile formalin hacmi arasındaki oran en az 1:20 olmalıdır. Bu oran, dokunun tam olarak fikse edilmesi ve morfolojik yapısının korunması için gereklidir.
Materyalin Etiketlenmesi
Flakon üzerindeki etikette, sorumlu kişi imzası ile birlikte aşağıdaki bilgiler mutlaka belirtilmelidir:
-
materyalin hastadan alındığı tarih ve saat;
-
materyalin formaline yerleştirildiği tarih ve saat;
-
hastanın soyadı, adı ve varsa baba adı;
-
hastane dosya numarası veya ayaktan hasta kart numarası.
Flakon üzerindeki etiket bilgileri, yönlendirme formunda belirtilen bilgilerle tamamen aynı olmalıdır.
Genel Gereklilikler
Materyal, doğrudan hastanın vücudundan alınmış olmalı ve genel kabul görmüş tıbbi standartlara uygun şekilde etiketlenmiş olmalıdır.
2. Histolojik Bloklar ve Mikroskopik Preparatlar İçin Gereklilikler
Mikroskopik Preparatlar İçin Gereklilikler (Lam Üzerindeki Preparatlar)
Lam üzerindeki mikroskopik preparatın kalınlığı 1 mikrondan (1 µm) fazla olmamalıdır.
-
Preparat kalınlığı 1 µm’den fazla ise, mevcut parafin bloktan (varsa) preparatın yeniden hazırlanması gereklidir.
-
Preparat kalınlığının izin verilen sınırları aşması durumunda, inceleme ve dijitalleştirme işleminin gerçekleştirilmesi mümkün değildir.
Mevcut parafin bloktan preparat yeniden hazırlanırken, kesit alma işlemi sırasında parafin bloğun tamamen tükenebileceği dikkate alınmalıdır.
Parafin Bloklar İçin Gereklilikler
Parafin blok, aşağıdaki şartları içeren FFPE standardına (Formalin-Fixed, Paraffin-Embedded) uygun olmalıdır:
-
materyalin önceden formalin içinde fikse edilmesi;
-
tandart histolojik doku takip işleminin gerçekleştirilmesi;
-
doku örneğinin parafin içine gömülmesi.
Blok tabanı, standart histolojik kaset formatında olmalıdır. Blok FFPE standardına uygun değilse, blok yeniden parafin içine gömülmelidir.
Ambalajlama ve Sorumluluk
Müşteri, mikroskopik preparatlar ve parafin blokların kurye hizmeti ile gönderimi sırasında uygun şekilde paketlenmesinden sorumludur.
Belirtilen gerekliliklere uyulmaması durumunda:
-
doğru ve güvenilir sonuç elde edilmesi garanti edilmez;
-
hizmet verilmiş kabul edilir ve %100 ücretlendirmeye tabidir.
.
3. Sitolojik Materyal İçin Gereklilikler
Kap ve Ortam
Sitolojik materyal, yalnızca Laboratuvar tarafından sağlanan özel sitolojik vial içerisinde gönderilmelidir.

Jinekolojik materyal:
-
Kombine fırça kullanıldığında — saat yönünde beş tur döndürülmelidir;
-
Sito fırça kullanıldığında — tek yönde iki kez döndürülmelidir.
Materyal alındıktan sonra fırça vial içine yerleştirilir, vial içeriği 5–10 kez karıştırılır, fırça ucu vial içinde bırakılır ve kapak sıkıca kapatılır.
Biyolojik sıvılar ve İİAB (İnce İğne Aspirasyon Biyopsisi):
-
Vial içine 3 cm³’ten az (en fazla 2 ml) örnek yerleştirilmelidir;
-
Daha büyük hacimlerde santrifüj işlemi gereklidir:
Toplanan örnek konik bir tüpe aktarılır, 5–10 kez çalkalanır ve 2000 rpm’de 5 dakika santrifüj edilir.
Santrifüj işleminden sonra süpernatant uzaklaştırılır ve çökelti sitolojik vial içine aktarılır.
Etiketleme ve Genel Gereklilikler
Vial üzerindeki etiket bilgileri, yönlendirme formunda belirtilen bilgilerle tamamen aynı olmalıdır.
Materyal, doğrudan hastanın vücudundan alınmış olmalı ve genel kabul görmüş tıbbi standartlara uygun şekilde etiketlenmelidir.
YÖNLENDİRME FORMUNUN DOLDURULMASI TALIMATLARI
Doğru ve eksiksiz doldurulmuş bir yönlendirme formu, doğru morfolojik tanının temelidir. Yetersiz klinik bilgi, etiketleme hataları veya uygun olmayan fiksasyon koşulları, incelemenin kalitesini ve sonuç süresini olumsuz etkileyebilir.
Hasta Kimlik Bilgileri (Zorunlu)
-
Hastanın adı ve soyadı (tam olarak)
-
Doğum tarihi veya yaşı
-
Cinsiyet
-
Dosya numarası / ID
-
Materyalin alınma tarihi
Kap üzerindeki bilgiler, yönlendirme formundaki bilgilerle tamamen aynı olmalıdır. Doğru kimlik bilgisi bulunmayan materyaller işleme alınmaz.
Klinik Bilgi (Kritik Öneme Sahiptir)
-
Ön tanı
-
Kesin anatomik lokalizasyon
-
Sürecin niteliği (primer / nüks / metastaz)
-
Hastalık süresi
-
USG, BT, MR verileri (varsa)
-
Önceki tedaviler (KT, RT, hormon tedavisi, hedefe yönelik tedavi)
❗Klinik bilginin eksik olması tanısal doğruluğu azaltır ve ek incelemeler gerektirebilir.
Biyomateryal Gereklilikleri
-
Materyal tamamen %10 nötr formalin içinde olmalıdır
-
Formalin : doku oranı en az 10:1 olmalıdır
-
Kap hermetik olarak kapatılmış olmalıdır
-
Etiketleme net ve kalıcı olmalıdır
-
Materyalin kurumasına izin verilmemelidir
Kap üzerindeki bilgiler, yönlendirme formundaki bilgilerle tamamen aynı olmalıdır. Doğru kimlik bilgisi bulunmayan materyaller işleme alınmaz.
Cerrahi Materyal İçin Özel Gereklilikler
-
Preparatın anatomik oryantasyonu
-
Rezeksiyon sınırlarının işaretlenmesi (iplik, boya, klips vb.)
-
Kritik sınırların belirtilmesi
-
İncelemenin amacı (radikalite değerlendirmesi, margin durumu, evreleme)
❗İşaretlenmemiş rezeksiyon sınırları, operasyonun radikalitesinin doğru değerlendirilmesini imkânsız hale getirir.
İmmünohistokimya İçin Ek Gereklilikler
-
Histolojik rapor numarası
-
Araştırmanın klinik amacı
-
İstenen belirteçlerin listesi
-
Daha önce yapılmış İHK bilgisi (varsa)
Kaçınılması Gereken Sık Hatalar
-
Lokalizasyonun belirtilmemesi
-
Tanının eksik yazılması
-
Hasta bilgilerinin uyuşmaması
-
Yetersiz fiksatif hacmi
-
Alınma tarihinin belirtilmemesi
-
Doktor imzasının bulunmaması
Önemli
Laboratuvar, klinik bilgilerin netleştirilmesine kadar veya materyalin fiksasyon koşullarının uygun olmaması durumunda incelemeyi durdurma hakkını saklı tutar. Bilgilerin eksiksiz sunulması ve taşıma standartlarına uyulması, sonucun doğruluğunu, süresini ve klinik değerini doğrudan etkiler.
HASTA BİLGİLENDİRMESİ
Jinekolojik materyal:
-
Kombine fırça kullanıldığında — saat yönünde beş tur döndürülmelidir;
-
Sito fırça kullanıldığında — tek yönde iki kez döndürülmelidir.
Materyal alındıktan sonra fırça vial içine yerleştirilir, vial içeriği 5–10 kez karıştırılır, fırça ucu vial içinde bırakılır ve kapak sıkıca kapatılır.
Biyolojik sıvılar ve İİAB (İnce İğne Aspirasyon Biyopsisi):
-
Vial içine 3 cm³’ten az (en fazla 2 ml) örnek yerleştirilmelidir;
-
Daha büyük hacimlerde santrifüj işlemi gereklidir:
Toplanan örnek konik bir tüpe aktarılır, 5–10 kez çalkalanır ve 2000 rpm’de 5 dakika santrifüj edilir.
Santrifüj işleminden sonra süpernatant uzaklaştırılır ve çökelti sitolojik vial içine aktarılır.
Etiketleme ve Genel Gereklilikler
Vial üzerindeki etiket bilgileri, yönlendirme formunda belirtilen bilgilerle tamamen aynı olmalıdır.
Materyal, doğrudan hastanın vücudundan alınmış olmalı ve genel kabul görmüş tıbbi standartlara uygun şekilde etiketlenmelidir.

MATERYAL ALIM KURALLARI

